Jurysdykcja danych w chmurze: dlaczego polskie firmy coraz częściej wybierają „gdzie leżą” ich system

Katgoria: IT Solutions / Utworzono: 18 grudzień 2025

Polcom

Jurysdykcja danych w chmurze: dlaczego polskie firmy coraz częściej wybierają „gdzie leżą” ich system

Jurysdykcja danych przestała być detalem w umowach chmurowych – dziś decyduje o zgodności, bezpieczeństwie i szybkości reakcji na incydenty. W Polsce 43% firm rozważa wyłącznie dostawców gwarantujących przetwarzanie danych na terytorium kraju, a NIS2 i RODO wymuszają mapowanie lokalizacji zasobów oraz przepływów danych. Najbardziej wyczulone są średnie organizacje oraz sektor handlu i finansów, gdzie ryzyko regulacyjne i reputacyjne jest najwyższe. Zobacz, jak przełożyć wymagania prawne na checklistę techniczną przy wyborze chmury bez domysłu!

REKLAMA

Jurysdykcja danych przestała być „parametrem z umowy”, a stała się realnym kryterium architektury ryzyka – bo wpływa na to, jakie prawo obejmuje dane, kto może je egzekwować i jak organizacja udowodni zgodność oraz bezpieczeństwo.

W polskich firmach widać wyraźny zwrot w stronę kontroli: coraz częściej nie wystarcza deklaracja „chmura w Europie”, jeśli nie wiadomo, gdzie fizycznie pracują zasoby, jak przebiegają przepływy danych i jakie procedury bezpieczeństwa obowiązują po stronie dostawcy. Rosnąca presja wynika z RODO oraz nowych regulacji, w szczególności NIS2, które wymuszają precyzję w zakresie lokalizacji przetwarzania i transparentności operacyjnej.

Efekt jest prosty: lokalizacja data center z kryterium zakupowego przechodzi na poziom decyzji strategicznej – porównywalnej z wyborem modelu bezpieczeństwa, sposobu szyfrowania czy projektu ciągłości działania.

Co właściwie oznacza „gdzie leży chmura” i dlaczego to nie jest detal

W dyskusjach o jurysdykcji często mieszają się trzy warstwy, które w praktyce trzeba rozdzielić:

Lokalizacja fizyczna (data center) – gdzie stoją serwery, macierze i gdzie trafiają kopie zapasowe.
Miejsce przetwarzania – gdzie wykonywane są operacje na danych (także analityka, monitoring, logowanie).
Jurysdykcja (reżim prawny i kontrola) – jakie prawo ma zastosowanie, jakie organy mogą żądać dostępu i kto faktycznie ma kontrolę administracyjną nad środowiskiem.

To trzecie pojęcie jest kluczowe, bo jurysdykcja nie sprowadza się wyłącznie do „kraju na mapie”. Dotyczy też tego, czy organizacja potrafi wykazać kontrolę nad danymi, udokumentować przepływy i ograniczyć niejawne ryzyka – np. w łańcuchu podwykonawców lub w procedurach reagowania na incydenty.

Jurysdykcja jako wymóg regulacyjny: NIS2 i RODO zmieniają praktykę IT

Wraz z NIS2 firmy nie mogą już traktować lokalizacji danych jako elementu drugorzędnego. Dyrektywa obejmie m.in. podmioty z sektorów energii, finansów, zdrowia czy transportu i podnosi poprzeczkę w obszarze cyberodporności. W praktyce oznacza to konieczność:

dokumentowania lokalizacji zasobów,
precyzyjnego opisywania przepływów danych,
korzystania z usługodawców, którzy mają transparentne procedury bezpieczeństwa.

Równolegle RODO pozostaje stałym punktem odniesienia: lokalizacja, sposób przetwarzania oraz kontrola nad danymi wpływają na ocenę zgodności, ryzyka oraz na to, jak organizacja broni się w razie audytu lub incydentu.

Jak ujął to Wiesław Wilk, Wiceprezes Zarządu Polcom oraz Przewodniczący Związku Polska Chmura:

Organizacje coraz częściej rozumieją, że jurysdykcja to nie tylko kwestia wygody, ale fundament bezpieczeństwa i zgodności z przepisami. Wiedza o tym, gdzie dokładnie znajdują się dane i kto faktycznie sprawuje nad nimi kontrolę, staje się nieodłączną częścią zarządzania ryzykiem. Wynika to z faktu, że jurysdykcja danych to jeden z najważniejszych aspektów bezpieczeństwa, a jednocześnie element, który zbyt długo był traktowany pobieżnie. Rosnąca świadomość firm pokazuje, że czas niepewności się skończył. Przedsiębiorstwa chcą wiedzieć, gdzie znajdują się ich dane, kto je chroni i jakie prawo je obejmuje – mówi Wiesław Wilk.

Dane z rynku: 43% firm zawęża wybór do przetwarzania w Polsce

Z najnowszego raportu Polcom wynika, że 43% przedsiębiorstw bierze pod uwagę wyłącznie dostawców gwarantujących przetwarzanie danych na terytorium Polski. To mocny sygnał, że „lokalizacja” przestaje być preferencją, a staje się warunkiem dopuszczenia do postępowania zakupowego.

Jednocześnie wyniki pokazują różnice w podejściu w zależności od skali organizacji:

średnie firmy: 52% oczekuje przetwarzania danych w Polsce,
największe firmy i korporacje: 39% wskazań.

Tę rozbieżność da się interpretować pragmatycznie: duże organizacje częściej optymalizują globalnie pod kątem skali i dostępności usług, natomiast średnie przedsiębiorstwa bywają bardziej „wrażliwe” na ryzyka prawne i operacyjne oraz na koszty chaosu compliance.

Różnice sektorowe: handel i finanse stawiają na krajową jurysdykcję

W ujęciu branżowym jurysdykcja danych działa jak sejsmograf digitalizacji i wrażliwości danych:

FMCG i handel: 54% wskazań lokalizacji w Polsce jako kluczowego czynnika,
finanse: 46%,
przemysł i produkcja: 33%.

W handlu wzrost znaczenia jurysdykcji jest powiązany z przyspieszoną digitalizacją: e-commerce, systemy lojalnościowe i zaawansowana analityka konsumencka generują duże wolumeny danych o wysokiej wartości biznesowej. W finansach ostrożność jest naturalna – branża operuje danymi wrażliwymi i działa w gęstym otoczeniu regulacyjnym. Z kolei w przemyśle niższy wynik często wynika ze specyfiki operacyjnej: organizacje działają globalnie, a przepływy danych podporządkowane są efektywności i wdrażaniu technologii, przy jednocześnie mniejszym udziale danych „wrażliwych konsumencko”.

Od kryterium biznesowego do strategicznego obowiązku: co to zmienia w decyzjach chmurowych

Jeżeli jurysdykcja danych ma być traktowana poważnie, to musi zostać przełożona na mierzalne wymagania techniczne i procesowe – inaczej zostaje w sferze deklaracji. Najważniejsze zmiany w praktyce IT to:

Przejście z “region selection” na “data governance”
Organizacja nie wybiera już tylko regionu w konsoli – definiuje politykę, która obejmuje środowiska, kopie, logi, integracje i dostęp administracyjny.
Dowodowość zamiast obietnic
Zespół IT (i security) potrzebuje artefaktów: map przepływu danych, list podprocesorów, zasad dostępu uprzywilejowanego, opisów procedur bezpieczeństwa.
Zarządzanie ryzykiem na poziomie zarządu
Wymogi regulacyjne i skala incydentów sprawiają, że odpowiedzialność za dane coraz częściej bywa przypisywana wprost kierownictwu – a to podnosi poprzeczkę dla jakości decyzji chmurowych.

Porównanie podejść: Polska vs UE vs poza UE w kontekście jurysdykcji

Poniższa tabela upraszcza typowe konsekwencje (z perspektywy praktyki wdrożeniowej i audytowej):

Model lokalizacji/przetwarzania	Typowa korzyść	Typowe ryzyko	Kiedy ma sens
Data center w Polsce	wysoka przewidywalność jurysdykcji i łatwiejsze udowodnienie lokalizacji	ryzyko vendor lock-in, czasem mniejsza dostępność niszowych usług	dane wrażliwe, sektory regulowane, przetargi z wymaganiem lokalizacji
Data center w UE	kompromis między dostępnością usług a reżimem europejskim	niejednoznaczność przepływów (kopie, logi, integracje), większa złożoność kontroli	organizacje międzynarodowe, skalowanie, mniejsze wymagania lokalizacyjne
Przetwarzanie poza UE	potencjalnie największa skala i dostęp do usług	trudniejsza kontrola jurysdykcji, ryzyka compliance, większy koszt dowodowości	tylko przy dobrze policzonym ryzyku i twardych zabezpieczeniach organizacyjnych

Checklista dla IT: jak weryfikować jurysdykcję danych u dostawcy chmury

Aby decyzja nie była „na wiarę”, warto przejść przez checklistę, którą da się obronić w audycie:

Lokalizacja produkcji: gdzie są środowiska produkcyjne, testowe, analityczne.
Kopie i odtwarzanie: gdzie trafiają backupy, snapshoty, DR, jak wygląda retencja.
Logowanie i monitoring: gdzie przetwarzane są logi bezpieczeństwa i telemetria.
Przepływy danych: integracje, API, systemy zewnętrzne, narzędzia administracyjne.
Kontrola dostępu: kto ma dostęp uprzywilejowany, jak jest nadzorowany, jak wygląda rozliczalność.
Procedury bezpieczeństwa: transparentność procesów, testy, reakcja na incydenty.
Łańcuch podwykonawców: podprocesorzy i ich rola w przetwarzaniu.

Jeśli organizacja nie potrafi odpowiedzieć na te pytania w sposób uporządkowany, jurysdykcja pozostaje hasłem – a nie elementem cyberodporności.

Polskie firmy coraz wyraźniej traktują jurysdykcję danych jako element bezpieczeństwa i zgodności, a nie „preferencję” w arkuszu porównawczym. Liczby pokazują, że część rynku już dziś filtruje dostawców przez warunek przetwarzania danych w Polsce (43%), a w sektorach handlu i finansów presja lokalizacyjna jest szczególnie widoczna. Wraz z NIS2 i rosnącą złożonością regulacyjną, organizacje będą coraz częściej oczekiwać nie tylko technologii, ale również pewności prawnej i transparentności operacyjnej – czyli twardych odpowiedzi na pytanie: gdzie są dane, kto je kontroluje i jakie prawo je obejmuje.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy jurysdykcja danych dotyczy tylko danych osobowych?

Nie – obejmuje również dane biznesowo wrażliwe (np. analitykę, logi, dane finansowe, informacje o procesach), bo konsekwencje prawne i operacyjne wynikają nie tylko z prywatności, ale też z kontroli i odpowiedzialności za zasoby.

Dlaczego średnie firmy częściej wymagają przetwarzania danych w Polsce niż korporacje?

Średnie organizacje często mają mniejszą tolerancję na niepewność regulacyjną i operacyjną oraz mniej zasobów na zarządzanie złożonymi modelami compliance; stąd silniejsza potrzeba przewidywalności jurysdykcji i lokalizacji.

Czy wystarczy, że dostawca deklaruje „chmurę w Polsce”?

Sama deklaracja to za mało – w praktyce trzeba potwierdzić, gdzie trafiają kopie, logi, dane z integracji i kto ma dostęp administracyjny, bo to właśnie te elementy najczęściej komplikują realną kontrolę jurysdykcji.

Jak zacząć porządkować temat jurysdykcji w organizacji?

Od mapy przepływów danych i inwentaryzacji zasobów: dopiero znając, gdzie dane powstają, gdzie są przetwarzane i gdzie są kopiowane, da się sensownie postawić wymagania wobec chmury i udokumentować je pod kątem regulacji.

Najnowsze wiadomości

Customer-specific AI: dlaczego w 2026 roku to ona przesądza o realnym wpływie AI na biznes

W 2026 roku sztuczna inteligencja przestaje być ciekawostką technologiczną, a zaczyna być rozliczana z realnego wpływu na biznes. Organizacje oczekują dziś decyzji, którym można zaufać, procesów działających przewidywalnie oraz doświadczeń klientów, które są spójne w skali. W tym kontekście coraz większe znaczenie zyskuje customer-specific AI - podejście, w którym inteligencja jest osadzona w danych, procesach i regułach konkretnej firmy, a nie oparta na generycznych, uśrednionych modelach.

Czytaj całość

PROMAG S.A. rozpoczyna wdrożenie systemu ERP IFS Cloud we współpracy z L-Systems

PROMAG S.A., lider w obszarze intralogistyki, rozpoczął wdrożenie systemu ERP IFS Cloud, który ma wesprzeć dalszy rozwój firmy oraz integrację kluczowych procesów biznesowych. Projekt realizowany jest we współpracy z firmą L-Systems i obejmuje m.in. obszary finansów, produkcji, logistyki, projektów oraz serwisu, odpowiadając na rosnącą skalę i złożoność realizowanych przedsięwzięć.

Czytaj całość

SkyAlyne stawia na IFS dla utrzymania floty RCAF

SkyAlyne, główny wykonawca programu Future Aircrew Training (FAcT), wybrał IFS Cloud for Aviation Maintenance jako cyfrową platformę do obsługi technicznej lotnictwa i zarządzania majątkiem. Wdrożenie ma zapewnić wgląd w czasie rzeczywistym w utrzymanie floty, zasoby i zgodność, ograniczyć przestoje oraz zwiększyć dostępność samolotów szkoleniowych RCAF w skali całego kraju. To ważny krok w modernizacji kanadyjskiego systemu szkolenia załóg lotniczych.

Czytaj całość

Wykorzystanie AI w firmach rośnie, ale wolniej, niż oczekiwano. Towarzyszy temu sporo rozczarowań

Wykorzystanie sztucznej inteligencji w firmach rośnie, ale tempo realnych wdrożeń pozostaje znacznie wolniejsze od wcześniejszych oczekiwań rynku. Dane pokazują, że z rozwiązań AI korzysta dziś wciąż niewiele przedsiębiorstw, a menedżerowie coraz częściej wskazują na bariery regulacyjne, koszty oraz brak powtarzalnych efektów biznesowych. W praktyce technologia jest testowana głównie w wybranych obszarach, a kluczowe decyzje nadal pozostają po stronie człowieka. Również w firmach, które wdrożyły AI, nierzadko towarzyszą temu rozczarowania.

Czytaj całość

Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością

Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.

Czytaj całość

RAPORT ERP

Katalog rozwiązań IT

Katalog firm

Najnowsze artykuły

5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP

Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i spadkiem zaufania do systemu? Najczęściej decyduje nie technologia, lecz to, jak organizacja prowadzi zmianę: czy liderzy biorą odpowiedzialność za decyzje czy tempo jest dopasowane do zdolności absorpcji oraz czy ludzie dostają klarowność ról i realne kompetencje. Do tego dochodzi pytanie: co po go-live - stabilizacja czy chaos w firmie? Poniżej znajdziesz 5 pułapek, które najczęściej wykolejają transformację i praktyczne sposoby, jak im zapobiec.

Czytaj całość

SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP

Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób działania organizacji na lata — a często także jej zdolność do skalowania, adaptacji i realnej transformacji cyfrowej. SAP, Oracle i Microsoft oferują dziś rozwiązania, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, lecz w praktyce reprezentują zupełnie odmienne podejścia do chmury, AI i zarządzania zmianą. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończą się deklaracje, a zaczynają realne konsekwencje biznesowe wyboru ERP.

Czytaj całość

Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)

Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowadza się wyłącznie do wyboru systemu. Dla CFO kluczowe jest nie tylko „czy robimy pełną wymianę ERP”, lecz także jak policzyć ryzyko operacyjne po uruchomieniu, ocenić wpływ modelu chmurowego na koszty OPEX oraz utrzymać audytowalność i kontrolę wewnętrzną w nowym modelu działania firmy.

Czytaj całość

Agentic AI rewolucjonizuje HR i doświadczenia pracowników

Agentic AI zmienia HR: zamiast odpowiadać na pytania, samodzielnie realizuje zadania, koordynuje procesy i podejmuje decyzje zgodnie z polityką firmy. To przełom porównywalny z transformacją CRM – teraz dotyczy doświadczenia pracownika. Zyskują HR managerowie, CIO i CEO: mniej operacji, więcej strategii. W artykule wyjaśniamy, jak ta technologia redefiniuje rolę HR i daje organizacjom przewagę, której nie da się łatwo nadrobić.

Czytaj całość

Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej

Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój? W dobie nieciągłości biznesowej tradycyjne monolity ustępują miejsca elastycznej architekturze Composable ERP. To rewolucyjne podejście pozwala budować środowisko IT z niezależnych modułów (PBC) niczym z klocków, zapewniając zwinność nieosiągalną dla systemów z przeszłości. W tym raporcie odkryjesz, jak uniknąć pułapki długu technologicznego, poznasz strategie liderów rynku (od SAP po MACH Alliance) i wyciągniesz lekcje z kosztownych błędów gigantów takich jak Ulta Beauty. To Twój strategiczny przewodnik po transformacji z cyfrowego "betonu" w adaptacyjną "plastelinę".

Czytaj całość