Dzięki energii ze źródeł odnawialnych polska kolej staje się jeszcze bardziej ekologicznym środkiem transportu. Na Program Zielona Kolej, realizowany przez PKP Energetyka, składa się wiele inwestycji – w tym budowa magazynów energii trakcyjnej stabilizujących dostępność energii odnawialnej na potrzeby przejazdów kolejowych. Efektywne działanie systemu dystrybucji energii, w tym gromadzenie, zarządzanie, przetwarzanie i analizę danych wspierają narzędzia platformy Azure Machine Learning, IoT i Power BI Microsoft oraz partner technologiczny – Elitmind.
| REKLAMA |
 |
Transformacja energetyczna polskiej kolei w kierunku OZE oznacza, że energia trakcyjna dostarczana przewoźnikom będzie wytwarzana z odnawialnych źródeł: farm fotowoltaicznych i wiatrowych. Proces ten wymaga równoległej zmiany podejścia do dystrybucji energii trakcyjnej, która z konwencjonalnej i jednokierunkowej zmienia się w rozproszoną i niestabilną.
Co więcej, rozpędzający się pociąg zużywa więcej energii niż ten jadący ze stałą prędkością. Połączenie podaży OZE i popytu kolei na energię jest więc bardzo dynamicznym i złożonym procesem, który wymaga nowoczesnych rozwiązań opartych o odpowiednie opomiarowanie i analizę danych zbieranych w czasie rzeczywistym.
Największy w Europie kolejowy „powerbank”
W procesie stabilizacji dostępności energii odnawialnej na potrzeby przejazdów kolejowych ważną rolę odgrywają magazyny, które przyjmują nadmiary energii i uwalniają ją, gdy pojawia się zapotrzebowanie.
PKP Energetyka na początku lipca 2021 r., uruchomiła swój pierwszy magazyn energii trakcyjnej dla kolei na Dolnym Śląsku. Miesięcznie zasila on prawie 1,5 tys. przejazdów zarówno pasażerskich pociągów regionalnych i dalekobieżnych, jak i składów towarowych. Kolejowy „powerbank” jest największym tego rodzaju obiektem w Europie. To pierwszy tak duży magazyn pracujący z siecią 3 kV DC. Podobna infrastruktura jest eksploatowana np. w Japonii, ale jej możliwości i znaczenie dla bezpieczeństwa kolejowej sieci elektroenergetycznej są mniejsze. Moc zasobnika energii PKP Energetyka wystarczyłaby do zasilenia 55 tys. tradycyjnych żarówek 100-watowych, 110 tys. zmywarek do naczyń lub 2 tys. piekarników elektrycznych.
Cyfrowa moc kolei
Nad pracą całości systemu dystrybucyjnego PKP Energetyka czuwa zaawansowany system informatyczny SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), stanowiący łącznik pomiędzy warstwą OT (Operation Technology) i infrastrukturą IT. Zapewnia on optymalne działanie układu, a także gromadzi dane i parametry jego funkcjonowania. Analitykę danych w tym procesie wspierają narzędzia Azure i Power BI Microsoft.
Ekosystem aplikacji Microsoft Power BI, bazujący na platformie chmurowej Microsoft Azure wsparty nowoczesnymi technologiami, takimi jak Internet rzeczy (IoT), sztuczna inteligencja (AI) oraz uczenie maszynowe (ML) mają pozwolić na wdrożenie w organizacji, w możliwie najpełniejszym wymiarze, kultury zarządzania opartej na danych.
Wdrożenie Power BI otworzyło drogę do wykorzystania kolejnych, zaawansowanych technologii chmurowych. W ramach projektu realizowanego przy współpracy z Microsoft oraz Elitmind, postanowiono zastosować Azure Machine Learning do zbudowania algorytmów prognozowania produkcji energii z paneli fotowoltaicznych w celu lepszego zbilansowania systemu energetyki kolejowej. Projekt wymagał zaangażowania i koordynacji ze strony kilku działów wewnętrznych PKP Energetyka jak i podmiotów zewnętrznych: Elitmind odpowiedzialne za wdrożenie analitycznego środowiska Microsoft Azure oraz raportowania Power BI, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej jako dostawca danych pogodowych, spółka wspomagająca pozyskiwanie danych z paneli PV oraz właściciel farm fotowoltaicznych.
Ekosystem innowacyjności
Wdrożenie Microsoft Power BI w PKP Energetyka wciąż trwa. Aktualnie tworzony jest szeroki model data governance w oparciu o framework rekomendowany przez Microsoft. Plany cyfryzacji spółki są zakrojone na szeroką skalę i wpisują się w ekosystem innowacyjności, gdzie za zmianami systemowymi idą efekty biznesowe. Organizacja posiłkuje się e-learningiem dostarczanym przez Elitmind, dzięki czemu szkolonych jest ponad 50 użytkowników, którzy w poszczególnych obszarach biznesowych odpowiadać będą za dostarczanie danych w formie raportów i tworzenie wizualizacji. Jednak by mieć nadzór nad rozwojem self-service BI, PKP Energetyka wprowadza także proces certyfikacji raportów przez wyznaczone komórki, które weryfikują, czy mogą być one upublicznione wewnątrz lub na zewnątrz organizacji. Microsoft Power BI coraz bardziej upowszechnia się w organizacji: obecnie korzysta z niego już ok. 300 użytkowników.
Efektem wykorzystania narzędzi business intelligence ma być ułatwienie osiągnięcia celów zawartych w strategii firmy do 2030 roku, w tym przede wszystkim realizacja Programu Zielona Kolej. Na nim zaś skorzystają wszyscy, bo uzyskana dzięki niemu średnioroczna redukcja emisji CO2 w latach 2021-2030 sięgnie poziomu ok. 800 tys. ton. To zaś odpowiada prawie 34 tys. ha lasów pochłaniających dwutlenek węgla, czyli powierzchni 3 razy większej niż Białowieski Park Narodowy.
Nowoczesna diagnostyka infrastruktury kolejowej, helikoptery i drony do badania sieci energetycznej czy wykorzystanie systemu przewidującego wystąpienie awarii to rozwiązania już dziś wykorzystywane przez spółkę. Kultura innowacyjnego myślenia i działania została włączona do organizacji od początku procesu transformacji. PKP Energetyka postawiła na innowacje, systemowo szukając nowych rozwiązań wewnątrz i na zewnątrz firmy.
Źródło: www.microsoft.com/pl-pl/
Słońce czy wiatr, czyli podstawa OZE, to bardzo „kapryśne” źródła – mają zróżnicowaną w czasie dostępność i moc. Tymczasem pociągi są bardzo wymagającym odbiorcą. Przejazdy kolejowe nie odbywają się w sposób ciągły, jak oświetlenie domów czy ulic, ale impulsowy. To oznacza, że sieć dystrybucyjna zasila przejeżdżający pociąg bardzo dużą mocą i przez krótki czas, po czym znów jest nieobciążona” – opowiada Maciej Rudko, Dyrektor Biura Planowania Finansowego i Analiz PKP Energetyka.
Co więcej, rozpędzający się pociąg zużywa więcej energii niż ten jadący ze stałą prędkością. Połączenie podaży OZE i popytu kolei na energię jest więc bardzo dynamicznym i złożonym procesem, który wymaga nowoczesnych rozwiązań opartych o odpowiednie opomiarowanie i analizę danych zbieranych w czasie rzeczywistym.
Zielona Kolej to program PKP Energetyka, który łączy działania na rzecz niezawodnego transportu kolejowego z technologiami proekologicznymi. To potwierdzenie trendu twin transformation, który łączy innowacje w obszarze energetyki i technologii cyfrowych, tworząc optymalne warunki do wykorzystania potencjału obu, napędzając wzrost spółek oraz całej gospodarki. Firmy energetyczne dysponują ogromnymi ilościami danych, które pozwalają modernizować usługi – prognozować produkcję energii oraz wspierać podejmowanie decyzji biznesowych. Korzyści z tych działań odczuwają klienci i środowisko. Microsoft wspiera klientów na drodze do bezemisyjności i wspólnie z partnerami inwestuje w rozwój narzędzi oraz rozwiązań, które prowadzą do eliminacji emisji dwutlenku węgla” – mówi Ewa Drozd, członek zarządu w polskim oddziale Microsoft.
Największy w Europie kolejowy „powerbank”
W procesie stabilizacji dostępności energii odnawialnej na potrzeby przejazdów kolejowych ważną rolę odgrywają magazyny, które przyjmują nadmiary energii i uwalniają ją, gdy pojawia się zapotrzebowanie.
PKP Energetyka na początku lipca 2021 r., uruchomiła swój pierwszy magazyn energii trakcyjnej dla kolei na Dolnym Śląsku. Miesięcznie zasila on prawie 1,5 tys. przejazdów zarówno pasażerskich pociągów regionalnych i dalekobieżnych, jak i składów towarowych. Kolejowy „powerbank” jest największym tego rodzaju obiektem w Europie. To pierwszy tak duży magazyn pracujący z siecią 3 kV DC. Podobna infrastruktura jest eksploatowana np. w Japonii, ale jej możliwości i znaczenie dla bezpieczeństwa kolejowej sieci elektroenergetycznej są mniejsze. Moc zasobnika energii PKP Energetyka wystarczyłaby do zasilenia 55 tys. tradycyjnych żarówek 100-watowych, 110 tys. zmywarek do naczyń lub 2 tys. piekarników elektrycznych.
Docelowo planujemy oddać do użytku około 300 takich magazynów w całym kraju. To konieczne, aby w sposób efektywny zasilić polską kolej zieloną energią. Będą one zróżnicowane pod względem pojemności i mocy” – mówi Marek Kleszczewski, członek zarządu PKP Energetyka.
Cyfrowa moc kolei
Nad pracą całości systemu dystrybucyjnego PKP Energetyka czuwa zaawansowany system informatyczny SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition), stanowiący łącznik pomiędzy warstwą OT (Operation Technology) i infrastrukturą IT. Zapewnia on optymalne działanie układu, a także gromadzi dane i parametry jego funkcjonowania. Analitykę danych w tym procesie wspierają narzędzia Azure i Power BI Microsoft.
Połączenie sił innowacyjnej firmy energetycznej, której sercem jest nowoczesna dystrybucja energii z technologią chmurową Microsoft sprawia, że PKP Energetyka może gromadzić, zarządzać, przetwarzać i analizować dane z różnych źródeł za pomocą przyjaznego dla użytkownika interfejsu. Szereg rozwiązań umożliwiających zarządzenie rozproszonymi źródłami energii i zabezpieczenie jej odpowiednich ilości na potrzeby kolei sprawia, że firma jest technologicznie gotowa na wdrożenie Programu Polskiej Zielonej Kolei” – mówi Maciej Rudko.
Ekosystem aplikacji Microsoft Power BI, bazujący na platformie chmurowej Microsoft Azure wsparty nowoczesnymi technologiami, takimi jak Internet rzeczy (IoT), sztuczna inteligencja (AI) oraz uczenie maszynowe (ML) mają pozwolić na wdrożenie w organizacji, w możliwie najpełniejszym wymiarze, kultury zarządzania opartej na danych.
Microsoft Power BI okazał się narzędziem, którego poszukiwaliśmy. Jest to rozwiązanie w pełni dostosowane do użytkownika biznesowego, elastyczne i intuicyjne. Pozwala prezentować dane w przyjazny, efektywny zarządczo sposób. Dodatkowo posiada funkcjonalną aplikację mobilną” – ocenia Andrzej Nowak, ekspert w Biurze Planowania Finansowego i Analiz PKP Energetyka.
Wdrożenie Power BI otworzyło drogę do wykorzystania kolejnych, zaawansowanych technologii chmurowych. W ramach projektu realizowanego przy współpracy z Microsoft oraz Elitmind, postanowiono zastosować Azure Machine Learning do zbudowania algorytmów prognozowania produkcji energii z paneli fotowoltaicznych w celu lepszego zbilansowania systemu energetyki kolejowej. Projekt wymagał zaangażowania i koordynacji ze strony kilku działów wewnętrznych PKP Energetyka jak i podmiotów zewnętrznych: Elitmind odpowiedzialne za wdrożenie analitycznego środowiska Microsoft Azure oraz raportowania Power BI, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej jako dostawca danych pogodowych, spółka wspomagająca pozyskiwanie danych z paneli PV oraz właściciel farm fotowoltaicznych.
Wyzwania tego projektu były w wielu obszarach, od integracji danych z systemów IoT, ich odpowiedniej interpretacji analitycznej oraz zapewnienia wiedzy specjalistycznej w budowie modelu prognozy. Wykorzystaliśmy to, co najlepsze daje nam chmura Azure oraz Power BI, czyli elastyczność i wysoką wydajność w rozsądnych kosztach. Natomiast dobra atmosfera i profesjonalny zespół PKP Energetyka sprzyjał wspólnej kreatywności” – wspomina Robert Woźniak, CEO Elitmind.
Ekosystem innowacyjności
Wdrożenie Microsoft Power BI w PKP Energetyka wciąż trwa. Aktualnie tworzony jest szeroki model data governance w oparciu o framework rekomendowany przez Microsoft. Plany cyfryzacji spółki są zakrojone na szeroką skalę i wpisują się w ekosystem innowacyjności, gdzie za zmianami systemowymi idą efekty biznesowe. Organizacja posiłkuje się e-learningiem dostarczanym przez Elitmind, dzięki czemu szkolonych jest ponad 50 użytkowników, którzy w poszczególnych obszarach biznesowych odpowiadać będą za dostarczanie danych w formie raportów i tworzenie wizualizacji. Jednak by mieć nadzór nad rozwojem self-service BI, PKP Energetyka wprowadza także proces certyfikacji raportów przez wyznaczone komórki, które weryfikują, czy mogą być one upublicznione wewnątrz lub na zewnątrz organizacji. Microsoft Power BI coraz bardziej upowszechnia się w organizacji: obecnie korzysta z niego już ok. 300 użytkowników.
Wszystko ma służyć temu, aby przełożyć pozyskane dane na informacje, dzięki którym będziemy mogli podejmować właściwe decyzje biznesowe. Dane te powinny być wysokiej jakości i dostępne w czasie rzeczywistym. Tak wyglądają nasze potrzeby i ambicje, dzięki którym będziemy mogli lepiej zrealizować naszą misję „wspierania rozwoju polskiej kolei” – uzupełnia Marek Kleszczewski.
Efektem wykorzystania narzędzi business intelligence ma być ułatwienie osiągnięcia celów zawartych w strategii firmy do 2030 roku, w tym przede wszystkim realizacja Programu Zielona Kolej. Na nim zaś skorzystają wszyscy, bo uzyskana dzięki niemu średnioroczna redukcja emisji CO2 w latach 2021-2030 sięgnie poziomu ok. 800 tys. ton. To zaś odpowiada prawie 34 tys. ha lasów pochłaniających dwutlenek węgla, czyli powierzchni 3 razy większej niż Białowieski Park Narodowy.
Nowoczesna diagnostyka infrastruktury kolejowej, helikoptery i drony do badania sieci energetycznej czy wykorzystanie systemu przewidującego wystąpienie awarii to rozwiązania już dziś wykorzystywane przez spółkę. Kultura innowacyjnego myślenia i działania została włączona do organizacji od początku procesu transformacji. PKP Energetyka postawiła na innowacje, systemowo szukając nowych rozwiązań wewnątrz i na zewnątrz firmy.
Założyliśmy, że chcemy znaleźć się w światowej ekstraklasie dostawców rozwiązań infrastrukturalnych. Nie osiągnęlibyśmy tego celu bez mocnego wsparcia obszaru innowacji” – mówi Marek Kleszczewski.
Źródło: www.microsoft.com/pl-pl/
Najnowsze wiadomości
Customer-specific AI: dlaczego w 2026 roku to ona przesądza o realnym wpływie AI na biznes
W 2026 roku sztuczna inteligencja przestaje być ciekawostką technologiczną, a zaczyna być rozliczana z realnego wpływu na biznes. Organizacje oczekują dziś decyzji, którym można zaufać, procesów działających przewidywalnie oraz doświadczeń klientów, które są spójne w skali. W tym kontekście coraz większe znaczenie zyskuje customer-specific AI - podejście, w którym inteligencja jest osadzona w danych, procesach i regułach konkretnej firmy, a nie oparta na generycznych, uśrednionych modelach.
PROMAG S.A. rozpoczyna wdrożenie systemu ERP IFS Cloud we współpracy z L-Systems
PROMAG S.A., lider w obszarze intralogistyki, rozpoczął wdrożenie systemu ERP IFS Cloud, który ma wesprzeć dalszy rozwój firmy oraz integrację kluczowych procesów biznesowych. Projekt realizowany jest we współpracy z firmą L-Systems i obejmuje m.in. obszary finansów, produkcji, logistyki, projektów oraz serwisu, odpowiadając na rosnącą skalę i złożoność realizowanych przedsięwzięć.
SkyAlyne stawia na IFS dla utrzymania floty RCAF
SkyAlyne, główny wykonawca programu Future Aircrew Training (FAcT), wybrał IFS Cloud for Aviation Maintenance jako cyfrową platformę do obsługi technicznej lotnictwa i zarządzania majątkiem. Wdrożenie ma zapewnić wgląd w czasie rzeczywistym w utrzymanie floty, zasoby i zgodność, ograniczyć przestoje oraz zwiększyć dostępność samolotów szkoleniowych RCAF w skali całego kraju. To ważny krok w modernizacji kanadyjskiego systemu szkolenia załóg lotniczych.
Wykorzystanie AI w firmach rośnie, ale wolniej, niż oczekiwano. Towarzyszy temu sporo rozczarowań
Wykorzystanie sztucznej inteligencji w firmach rośnie, ale tempo realnych wdrożeń pozostaje znacznie wolniejsze od wcześniejszych oczekiwań rynku. Dane pokazują, że z rozwiązań AI korzysta dziś wciąż niewiele przedsiębiorstw, a menedżerowie coraz częściej wskazują na bariery regulacyjne, koszty oraz brak powtarzalnych efektów biznesowych. W praktyce technologia jest testowana głównie w wybranych obszarach, a kluczowe decyzje nadal pozostają po stronie człowieka. Również w firmach, które wdrożyły AI, nierzadko towarzyszą temu rozczarowania.
Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Najnowsze artykuły
5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP
Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i spadkiem zaufania do systemu? Najczęściej decyduje nie technologia, lecz to, jak organizacja prowadzi zmianę: czy liderzy biorą odpowiedzialność za decyzje czy tempo jest dopasowane do zdolności absorpcji oraz czy ludzie dostają klarowność ról i realne kompetencje. Do tego dochodzi pytanie: co po go-live - stabilizacja czy chaos w firmie? Poniżej znajdziesz 5 pułapek, które najczęściej wykolejają transformację i praktyczne sposoby, jak im zapobiec.
SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP
Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób działania organizacji na lata- a często także jej zdolność do skalowania, adaptacji i realnej transformacji cyfrowej. SAP, Oracle i Microsoft oferują dziś rozwiązania, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, lecz w praktyce reprezentują zupełnie odmienne podejścia do chmury, AI i zarządzania zmianą. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończą się deklaracje, a zaczynają realne konsekwencje biznesowe wyboru ERP.
Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)
Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowadza się wyłącznie do wyboru systemu. Dla CFO kluczowe jest nie tylko „czy robimy pełną wymianę ERP”, lecz także jak policzyć ryzyko operacyjne po uruchomieniu, ocenić wpływ modelu chmurowego na koszty OPEX oraz utrzymać audytowalność i kontrolę wewnętrzną w nowym modelu działania firmy.
Agentic AI rewolucjonizuje HR i doświadczenia pracowników
Agentic AI zmienia HR: zamiast odpowiadać na pytania, samodzielnie realizuje zadania, koordynuje procesy i podejmuje decyzje zgodnie z polityką firmy. To przełom porównywalny z transformacją CRM – teraz dotyczy doświadczenia pracownika. Zyskują HR managerowie, CIO i CEO: mniej operacji, więcej strategii. W artykule wyjaśniamy, jak ta technologia redefiniuje rolę HR i daje organizacjom przewagę, której nie da się łatwo nadrobić.
Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej
Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój? W dobie nieciągłości biznesowej tradycyjne monolity ustępują miejsca elastycznej architekturze Composable ERP. To rewolucyjne podejście pozwala budować środowisko IT z niezależnych modułów (PBC) niczym z klocków, zapewniając zwinność nieosiągalną dla systemów z przeszłości. W tym raporcie odkryjesz, jak uniknąć pułapki długu technologicznego, poznasz strategie liderów rynku (od SAP po MACH Alliance) i wyciągniesz lekcje z kosztownych błędów gigantów takich jak Ulta Beauty. To Twój strategiczny przewodnik po transformacji z cyfrowego "betonu" w adaptacyjną "plastelinę".
Customer-specific AI: dlaczego w 2026 roku to ona przesądza o realnym wpływie AI na biznes
W 2026 roku o wartości sztucznej inteligencji decyduje nie jej „nowość”, ale zdolność do dostarczan… / Czytaj więcej
Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością
Ponad 60% średnich przedsiębiorstw przemysłowych w Europie uważa, że tempo ich transformacji cyfrow… / Czytaj więcej
Nowa era komunikacji biznesowej, KSeF stał się faktem
Od 1 lutego 2026 roku, w Polsce z sukcesem rozpoczęła się nowa era elektronicznej komunikacji w biz… / Czytaj więcej
Co dziś decyduje o sukcesie projektów IT?
Według danych z analizy rynku IT w 2025 roku, 59% projektów jest ukończonych w ramach budżetu, 47%… / Czytaj więcej
Przemysł w 2026 roku: od eksperymentów do zdyscyplinowanego wdrażania AI
Rok 2026 będzie momentem przejścia firm produkcyjnych od pilotaży technologicznych do konsekwentnyc… / Czytaj więcej
Hakerzy nie kradną już tylko haseł. Oni kradną Twój czas i przyszłość. Jak chronić ERP przed paraliżem?
Hakerzy coraz rzadziej koncentrują się wyłącznie na kradzieży haseł. Ich prawdziwym celem jest dziś… / Czytaj więcej
