Przedsiębiorstwa produkcyjne muszą błyskawicznie reagować na zmieniające się potrzeby rynku. Kluczem do sukcesu jest dobór właściwego modelu produkcji i umiejętne zarządzanie nim. Dwa podstawowe podejścia, które wyznaczają strategię planowania i organizacji pracy w firmie, to Make to Stock (MTS) i Make to Order (MTO).
| REKLAMA |
 |
Choć oba prowadzą do tego samego celu – dostarczenia produktu klientowi – różnią się filozofią działania, strukturą procesów i wymaganiami wobec systemów informatycznych.
Czym różni się MTO od MTS? Model W-A-X w praktyce
Różnica między MTS a MTO polega głównie na tym, kiedy zaczyna się produkcja w stosunku do zamówienia klienta i jak skomplikowane jest zarządzanie materiałami oraz produktami.
Aby lepiej zrozumieć te zależności, warto przyjrzeć się tzw. modelowi planowania W–A–X, który opisuje trzy najczęściej spotykane strategie:
Model A – Make to Stock (MTS)
To produkcja na magazyn. Duża ilość surowców i materiałów wykorzystywana jest do wytworzenia stosunkowo niewielkiej liczby standardowych wyrobów gotowych. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku dokładna prognoza popytu i dopasowanie zdolności produkcyjnych (RCCP). Sukces zależy od precyzji planowania oraz efektywnego zarządzania zapasami.
Model W – Make to Order (MTO)
To produkcja na zamówienie klienta. W tym modelu ograniczona liczba surowców służy do wytwarzania szerokiej gamy indywidualnych produktów. Złożoność zarządzania jest tu większa, ponieważ technologia i struktura produktu mogą się zmieniać w zależności od potrzeb klienta. Niezbędne jest szybkie uruchamianie zakupów materiałowych i elastyczne planowanie.
Model X – Assembly to Order (ATO)
To montaż na zamówienie. Produkcja opiera się na standardowych półproduktach, które można elastycznie łączyć w różne warianty końcowe (często w branży elektronicznej lub motoryzacyjnej). W tym przypadku kluczowa jest dostępność komponentów i efektywność procesów montażowych.
Każdy z tych modeli wymaga innego podejścia do planowania, logistyki i zarządzania danymi produkcyjnymi. Właściwe narzędzia – szczególnie systemy ERP – pozwalają utrzymać kontrolę nad procesem niezależnie od jego złożoności.
Make to Stock (MTS) – szybkość i precyzyjna prognoza
Model MTS sprawdza się wszędzie tam, gdzie popyt jest przewidywalny, a produkty mają charakter powtarzalny. Produkcja odbywa się na podstawie prognoz sprzedaży, nie zaś realnych zamówień klientów.
Cechy i wyzwania modelu MTS:
Błyskawiczna realizacja zamówienia
Klient otrzymuje towar niemal natychmiast, ponieważ proces sprzedaży ogranicza się do wysyłki produktów z magazynu. Czas reakcji jest więc minimalny – to ogromna przewaga w branżach, gdzie liczy się dostępność i terminowość dostaw.
Prognozowanie popytu
Cały system planowania opiera się na prognozach sprzedaży. Ich niedokładność może prowadzić do nadprodukcji i zamrożenia kapitału w zapasach lub – przeciwnie – do braków towarowych i utraty klientów. Dlatego w modelu MTS kluczową rolę odgrywają narzędzia statystyczne wspierające Sales and Operations Planning (SOP).
Zarządzanie zapasami i zdolnościami produkcyjnymi
System ERP analizuje dane sprzedażowe, poziomy zapasów i moce produkcyjne, by stworzyć optymalny plan główny (MPS). Dodatkowo wskaźnik ATP (Available to Promise) pozwala handlowcom w czasie rzeczywistym sprawdzić, które produkty można faktycznie zaoferować klientowi.
Korzyści MTS: krótkie terminy dostaw, stabilne obciążenie produkcji, standaryzacja procesów.
Wyzwania: konieczność precyzyjnego prognozowania, ryzyko nadprodukcji i zamrożenia kapitału w magazynie.
Make to Order (MTO) – elastyczność i dopasowanie do klienta
Model MTO to przeciwieństwo MTS – produkcja rozpoczyna się dopiero po otrzymaniu zamówienia. Doskonale sprawdza się w branżach, gdzie klienci oczekują indywidualizacji, a różnorodność konfiguracji jest duża (np. meblarstwo, maszyny przemysłowe, konstrukcje stalowe).
Cechy i wyzwania modelu MTO:
Dłuższy czas realizacji
Produkcja startuje po przyjęciu zamówienia, co często oznacza konieczność zakupu materiałów lub przygotowania nowej technologii. Wymaga to ścisłej współpracy między działami sprzedaży, planowania i technologii.
Wysoka zmienność konfiguracji
W modelu MTO występuje duża liczba wariantów produktu końcowego. Tradycyjne metody prognozowania nie działają – tu potrzebna jest elastyczna baza danych i szybkie reagowanie na specyficzne wymagania klienta.
Szybki start planowania
Aby skrócić czas realizacji, system ERP umożliwia rozpoczęcie planowania materiałowego (PZM) jeszcze zanim powstanie ostateczna technologia. Pomaga w tym tzw. indeks reprezentanta (fantom) – planistyczny „szablon” dla grupy podobnych wyrobów, który pozwala rozpocząć zamówienia materiałowe na wczesnym etapie.
Korzyści MTO: indywidualizacja produktu, elastyczność, minimalizacja zapasów.
Wyzwania: dłuższy lead time, większa złożoność planowania, konieczność sprawnego przepływu informacji między działami.
Wyzwania: dłuższy lead time, większa złożoność planowania, konieczność sprawnego przepływu informacji między działami.
ERP jako narzędzie do zarządzania różnymi modelami produkcji
Zarówno MTS, jak i MTO wymagają wsparcia zaawansowanych narzędzi IT. System ERP dla produkcji, taki jak BPSC ERP, stanowi fundament, który pozwala integrować wszystkie obszary działalności – od sprzedaży, przez planowanie, zakupy i produkcję, aż po magazyn i dystrybucję.
W praktyce oznacza to pełną widoczność danych w całym przedsiębiorstwie, ponieważ ERP konsoliduje informacje o stanach magazynowych, zamówieniach, materiałach i harmonogramach. System umożliwia również automatyczne planowanie MPS i MRP, dostosowane do rodzaju prowadzonej produkcji, a także śledzenie realizacji zleceń w czasie rzeczywistym. Dzięki temu przedsiębiorstwo produkcyjne może szybko reagować na ewentualne opóźnienia i wąskie gardła. Dodatkowo narzędzie wspiera zarządzanie kosztami i efektywnością poprzez analizę kluczowych wskaźników KPI.
Warto podkreślić, że ERP pozwala także na integrację różnych modeli produkcyjnych. Wiele przedsiębiorstw stosuje dziś rozwiązania hybrydowe, łącząc podejścia takie jak ATO i MTO. Nowoczesny system ERP umożliwia skuteczne zarządzanie nimi równolegle w jednym, spójnym środowisku.
Jak wybrać odpowiedni model produkcji?
Nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, które można zastosować w każdym przedsiębiorstwie. Wybór między MTO a MTS zależy od rodzaju produktu, zmienności popytu, oczekiwań klienta i strategii biznesowej firmy.
Coraz częściej przedsiębiorstwa łączą oba podejścia – produkując standardowe elementy na magazyn (MTS), a finalny montaż realizując na zamówienie (MTO lub ATO). Takie połączenie pozwala zachować równowagę między elastycznością a efektywnością kosztową.
MTO i MTS to dwa różne światy zarządzania produkcją – jeden stawia na szybkość i standaryzację, drugi na elastyczność i indywidualizację. Aby skutecznie nimi zarządzać, niezbędna jest pomoc narzędzi IT, takich jak system BPSC ERP, który łączy dane, procesy i ludzi w jeden ekosystem. Dzięki temu przedsiębiorstwo może precyzyjnie reagować na potrzeby rynku, ograniczać ryzyko błędów planistycznych i budować trwałą przewagę konkurencyjną.
Źródło: www.bpsc.com.pl
Najnowsze wiadomości
Customer-specific AI: dlaczego w 2026 roku to ona przesądza o realnym wpływie AI na biznes
W 2026 roku sztuczna inteligencja przestaje być ciekawostką technologiczną, a zaczyna być rozliczana z realnego wpływu na biznes. Organizacje oczekują dziś decyzji, którym można zaufać, procesów działających przewidywalnie oraz doświadczeń klientów, które są spójne w skali. W tym kontekście coraz większe znaczenie zyskuje customer-specific AI - podejście, w którym inteligencja jest osadzona w danych, procesach i regułach konkretnej firmy, a nie oparta na generycznych, uśrednionych modelach.
PROMAG S.A. rozpoczyna wdrożenie systemu ERP IFS Cloud we współpracy z L-Systems
PROMAG S.A., lider w obszarze intralogistyki, rozpoczął wdrożenie systemu ERP IFS Cloud, który ma wesprzeć dalszy rozwój firmy oraz integrację kluczowych procesów biznesowych. Projekt realizowany jest we współpracy z firmą L-Systems i obejmuje m.in. obszary finansów, produkcji, logistyki, projektów oraz serwisu, odpowiadając na rosnącą skalę i złożoność realizowanych przedsięwzięć.
SkyAlyne stawia na IFS dla utrzymania floty RCAF
SkyAlyne, główny wykonawca programu Future Aircrew Training (FAcT), wybrał IFS Cloud for Aviation Maintenance jako cyfrową platformę do obsługi technicznej lotnictwa i zarządzania majątkiem. Wdrożenie ma zapewnić wgląd w czasie rzeczywistym w utrzymanie floty, zasoby i zgodność, ograniczyć przestoje oraz zwiększyć dostępność samolotów szkoleniowych RCAF w skali całego kraju. To ważny krok w modernizacji kanadyjskiego systemu szkolenia załóg lotniczych.
Wykorzystanie AI w firmach rośnie, ale wolniej, niż oczekiwano. Towarzyszy temu sporo rozczarowań
Wykorzystanie sztucznej inteligencji w firmach rośnie, ale tempo realnych wdrożeń pozostaje znacznie wolniejsze od wcześniejszych oczekiwań rynku. Dane pokazują, że z rozwiązań AI korzysta dziś wciąż niewiele przedsiębiorstw, a menedżerowie coraz częściej wskazują na bariery regulacyjne, koszty oraz brak powtarzalnych efektów biznesowych. W praktyce technologia jest testowana głównie w wybranych obszarach, a kluczowe decyzje nadal pozostają po stronie człowieka. Również w firmach, które wdrożyły AI, nierzadko towarzyszą temu rozczarowania.
Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Najnowsze artykuły
5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP
Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i spadkiem zaufania do systemu? Najczęściej decyduje nie technologia, lecz to, jak organizacja prowadzi zmianę: czy liderzy biorą odpowiedzialność za decyzje czy tempo jest dopasowane do zdolności absorpcji oraz czy ludzie dostają klarowność ról i realne kompetencje. Do tego dochodzi pytanie: co po go-live - stabilizacja czy chaos w firmie? Poniżej znajdziesz 5 pułapek, które najczęściej wykolejają transformację i praktyczne sposoby, jak im zapobiec.
SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP
Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób działania organizacji na lata — a często także jej zdolność do skalowania, adaptacji i realnej transformacji cyfrowej. SAP, Oracle i Microsoft oferują dziś rozwiązania, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, lecz w praktyce reprezentują zupełnie odmienne podejścia do chmury, AI i zarządzania zmianą. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończą się deklaracje, a zaczynają realne konsekwencje biznesowe wyboru ERP.
Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)
Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowadza się wyłącznie do wyboru systemu. Dla CFO kluczowe jest nie tylko „czy robimy pełną wymianę ERP”, lecz także jak policzyć ryzyko operacyjne po uruchomieniu, ocenić wpływ modelu chmurowego na koszty OPEX oraz utrzymać audytowalność i kontrolę wewnętrzną w nowym modelu działania firmy.
Agentic AI rewolucjonizuje HR i doświadczenia pracowników
Agentic AI zmienia HR: zamiast odpowiadać na pytania, samodzielnie realizuje zadania, koordynuje procesy i podejmuje decyzje zgodnie z polityką firmy. To przełom porównywalny z transformacją CRM – teraz dotyczy doświadczenia pracownika. Zyskują HR managerowie, CIO i CEO: mniej operacji, więcej strategii. W artykule wyjaśniamy, jak ta technologia redefiniuje rolę HR i daje organizacjom przewagę, której nie da się łatwo nadrobić.
Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej
Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój? W dobie nieciągłości biznesowej tradycyjne monolity ustępują miejsca elastycznej architekturze Composable ERP. To rewolucyjne podejście pozwala budować środowisko IT z niezależnych modułów (PBC) niczym z klocków, zapewniając zwinność nieosiągalną dla systemów z przeszłości. W tym raporcie odkryjesz, jak uniknąć pułapki długu technologicznego, poznasz strategie liderów rynku (od SAP po MACH Alliance) i wyciągniesz lekcje z kosztownych błędów gigantów takich jak Ulta Beauty. To Twój strategiczny przewodnik po transformacji z cyfrowego "betonu" w adaptacyjną "plastelinę".
5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP
Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i s… / Czytaj więcej
SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP
Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób dział… / Czytaj więcej
Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)
Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowa… / Czytaj więcej
Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej
Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój… / Czytaj więcej
Menedżer cyfrowej transformacji 2026: lider, który łączy AI, ERP i ludzi
Zbliżając się do końca 2025 roku widać wyraźnie, że w 2026 menedżer cyfrowej transformacji nie będz… / Czytaj więcej
Jaki system ERP wybrać dla firmy handlowo-dystrybucyjnej?
Dla firmy handlowo-dystrybucyjnej najlepszy system ERP to taki, który wiernie odzwierciedla jej spo… / Czytaj więcej
