Integracja ERP z IoT – czy ma to sens oraz jakie są zalety takiej integracji?
Historia oprogramowania ERP (Enterprise Resource Planinng) sięga lat 60-tych ubiegłego wieku. Wówczas na rynku pojawiły się pierwsze systemy umożliwiające kontrolowanie zapasów a wkrótce później rozwiązania do planowania materiałów produkcyjnych. Od tego czasu systemy ERP są systematycznie rozwijane. Przełomem były lata 90-te, wtedy ukształtowały się systemy, które możemy wciąż obserwować w akcji. Niemniej na naszych oczach odbywa się właśnie kolejna fundamentalna zmiana. Motorem napędowym są nowe technologie cyfrowe, które znacznie rozszerzają potencjał ERP i otwierają zupełnie nowe obszary rozwoju.
Nowoczesne programy ERP zostały tak zaprojektowane, żeby zapewnić jak największe możliwości w zakresie integracji. Nie tylko są otwarte, ale posiadają już wbudowane narzędzia umożliwiające bardzo szeroką współpracę z innymi systemami i pozwalają na wykorzystanie różnorodnych źródeł danych.
W kontekście integracji na szczególną uwagę zasługuje obecnie Internet rzeczy, czyli IoT (Internet of Things). Według IDC europejskie wydatki na IoT sięgną w tym roku 202 mld USD a dwucyfrowy wzrost będzie utrzymywał się przynajmniej do 2025 r.
Dlaczego warto zainteresować się integracją ERP z IoT?
Można powiedzieć, że IoT zostały wręcz stworzone z myślą o ERP. Systemy tej klasy od samego początku swojego istnienia były ograniczone do zarządzania danymi wewnętrznymi przedsiębiorstwa. Wykorzystywanie informacji spływających z zewnątrz było utrudnione. Wyzwaniem był nie tylko sam dostęp do danych, ale przede wszystkim ich aktualność.
Internet of Things całkowicie zmienia sytuację. Otwiera bowiem oprogramowanie ERP na dane z wielu nowych źródeł, które spływają w czasie rzeczywistym. Te zewnętrzne dane otwierają zupełnie nowe możliwości w zakresie zarządzania całą organizacją i sytuacją biznesową. Jednocześnie pozwalają osiągnąć większą dokładność planowania i dostarczają więcej wartościowych informacji, których efektem są lepsze decyzję i szybsze reagowanie na zmiany.
Dobrym przykładem mogą być zamówienia. Rozwój w tym obszarze doprowadził do wykorzystywania na potrzeby ERP technologii EDI czy serwisów internetowych. Choć niezwykle przydatne, to były to jednak stosunkowo drobne usprawnienia z punktu widzenia całego procesu. Dzięki IoT dokonuje się rewolucja, ponieważ dane z inteligentnych urządzeń i czujników pozwalają na znaczne zwiększenie precyzji oraz automatyzacji procesów związanych z zamówieniami. Co więcej, dzięki inteligencji zaszytej w wielu urządzeniach automatyzacje mogą być wykorzystywane na wszystkich etapach procesów.
Jeszcze większe znaczenie integracja ERP i IoT ma z perspektywy przedsiębiorstw przemysłowych, które muszą monitorować pewne parametry w trybie 24/7/365. Dotychczas odbywało się to ręcznie lub przy pomocy skomplikowanych, kosztownych i trudnych do zainstalowania dedykowanych urządzeń i czujników działających w sposób tradycyjny, wykorzystujących komunikacje kablową. IoT oznacza dla nich zwiększenie efektywności ale także zmniejszenie kosztów, ponieważ dzięki kompleksowemu monitoringowi w czasie rzeczywistym zmniejsza się ryzyko awarii.
Jakie są zalety integracji systemu ERP z Internetem Rzeczy?
Największe zalety integracji ERP i IoT to wspomniane wcześniej lepsze i szybsze decyzje biznesowe wynikające z dodatkowych źródeł informacji oraz aktualności danych. Z każdym rokiem Internet of Things jest wzbogacany o miliardy nowych, inteligentnych urządzeń i czujników. Jednocześnie większość z nich może komunikować się bezprzewodowo, dzięki czemu ich instalacja i późniejsze wykorzystanie są tańsze i łatwiejsze.
Integracja z nimi pozwala na zwiększenie nie tylko ilości danych, ale także podniesienie ich jakości. Co więcej, dzięki temu, że zasilają one systemy ERP w czasie rzeczywistym dają zawsze aktualny obraz sytuacji i pozwalają na bardzo szybkie reagowanie, kiedy kluczowe parametry ulegają zmianom. To oznacza, że reaktywny sposób funkcjonowania biznesu zmienia się na proaktywny, w którym działania korygujące są podejmowane, zanim wystąpią poważne problemy. Dzięki dużym ilościom danych historycznych a także informacjom spływającym w czasie rzeczywistym łatwiejsze jest także wykrywanie trendów i prognozowanie zdarzeń.
Ostatecznie wszystko sprowadza się do lepszego zarządzania zasobami i zwiększonej efektywności operacyjnej. Dzięki urządzeniom i czujnikom IoT można stale monitorować cały łańcuch dostaw – posiadane przez firmę a nawet jej partnerów zasoby, materiały i maszyny. Kiedy pojawiają się anomalie, zwiększa się ryzyko awarii system informuje o tym umożliwiając podjęcie zawczasu działań naprawczych. Wzrost efektywności operacyjnej to przede wszystkim rezultat automatyzacji. Znaczna część danych może być wprowadzana do systemu bez konieczności wykonywania tej pracy manualnie, co nie tylko przyspiesza procesy, ale także eliminuje błędy.
W jaki sposób można zintegrować system ERP z IoT?
Integracja IoT z systemami ERP wymaga przede wszystkim odpowiedniej architektury oprogramowania ERP, która umożliwi wykorzystywanie różnorodnych technologii i źródeł danych dostępnych w różnych formatach. System musi być na tyle elastyczny, żeby pozwalał na współpracę z wieloma urządzeniami i czujnikami. Musi jednocześnie być na tyle wydajny i skalowalny, żeby był w stanie obsłużyć lawinowy przyrost ilości nowych danych. W tym kontekście dobrze, żeby umożliwiał wykorzystanie chmury obliczeniowej – to naturalne środowisko big data.
Biorąc pod uwagę skalę IoT, system ERP powinien być także otwarty na wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Duża ilość źródeł danych i samych danych musi być przetwarzana maszynowo. Rola człowieka sprowadza się do wypełniania funkcji operatora i nadzoru działania inteligentnych automatów.
Jeśli system ERP spełnia te wymagania, integracja z IoT jest o wiele tańsza, łatwiejsza i szybsza. O możliwościach i wyzwaniach związanych z integracją systemów ERP a także maksymalizowaniu zysków na przykładzie projektu w Tru-Flex napisaliśmy w opublikowanym na naszym blogu artykule Jak migrować, integrować system ERP i maksymalizować zyski.
Bezpieczeństwo systemów IoT w ERP
Czy istnieją jakieś wady integracji oprogramowania ERP z IoT? Jakie są kluczowe problemy związane z taką integracją? Oczywiście pewnym wyzwaniem będzie zawsze zarządzanie ogromnymi ilościami informacji. Niemniej zagadnieniem, które wysuwa się w tym kontekście na pierwszy plan jest kwestia bezpieczeństwa systemów i danych. Cyber bezpieczeństwo stało się w ostatnich miesiącach jednym z biznesowych priorytetów. Postępująca digitalizacja i praca zdalna zwiększyły powierzchnię potencjalnego ataku, co nie umknęło uwadze przestępców.
IoT to stosunkowo niedojrzała technologia. Zwłaszcza w porównaniu do ERP. Co więcej, tradycyjnie urządzenia i czujniki IoT nie były i nadal – przynajmniej większość – nie są tworzone z myślą o zapewnieniu bezpieczeństwa. Nieliczne posiadają zaawansowane mechanizmy ochrony, które odpowiadałyby poziomowi bezpieczeństwa typowemu dla programów ERP. Integracja może więc otworzyć hackerom drogę dostępu do systemu. Niemniej wiele zależy od architektury i mechanizmów bezpieczeństwa wbudowanych w sam system ERP. Jeśli są one odpowiednie, to nawet integracja z IoT, nie musi powodować istotnego wzrostu ryzyka.
Wiele zależy także od samych użytkowników. Jeśli regularnie zmieniają hasła w urządzeniach, mają pełną świadomość sposobu, w jaki działają aplikacje IoT, wykorzystują dodatkowe zabezpieczenia – z całego dostępnego na rynku arsenału cybersecurity – nie muszą obawiać się IoT. Korzyści płynące z jego wykorzystania znacznie przekraczają ryzyko.
Źródło: www.mindbox.pl
W kontekście integracji na szczególną uwagę zasługuje obecnie Internet rzeczy, czyli IoT (Internet of Things). Według IDC europejskie wydatki na IoT sięgną w tym roku 202 mld USD a dwucyfrowy wzrost będzie utrzymywał się przynajmniej do 2025 r.
Dlaczego warto zainteresować się integracją ERP z IoT?
Można powiedzieć, że IoT zostały wręcz stworzone z myślą o ERP. Systemy tej klasy od samego początku swojego istnienia były ograniczone do zarządzania danymi wewnętrznymi przedsiębiorstwa. Wykorzystywanie informacji spływających z zewnątrz było utrudnione. Wyzwaniem był nie tylko sam dostęp do danych, ale przede wszystkim ich aktualność.
Internet of Things całkowicie zmienia sytuację. Otwiera bowiem oprogramowanie ERP na dane z wielu nowych źródeł, które spływają w czasie rzeczywistym. Te zewnętrzne dane otwierają zupełnie nowe możliwości w zakresie zarządzania całą organizacją i sytuacją biznesową. Jednocześnie pozwalają osiągnąć większą dokładność planowania i dostarczają więcej wartościowych informacji, których efektem są lepsze decyzję i szybsze reagowanie na zmiany.
Dobrym przykładem mogą być zamówienia. Rozwój w tym obszarze doprowadził do wykorzystywania na potrzeby ERP technologii EDI czy serwisów internetowych. Choć niezwykle przydatne, to były to jednak stosunkowo drobne usprawnienia z punktu widzenia całego procesu. Dzięki IoT dokonuje się rewolucja, ponieważ dane z inteligentnych urządzeń i czujników pozwalają na znaczne zwiększenie precyzji oraz automatyzacji procesów związanych z zamówieniami. Co więcej, dzięki inteligencji zaszytej w wielu urządzeniach automatyzacje mogą być wykorzystywane na wszystkich etapach procesów.
Jeszcze większe znaczenie integracja ERP i IoT ma z perspektywy przedsiębiorstw przemysłowych, które muszą monitorować pewne parametry w trybie 24/7/365. Dotychczas odbywało się to ręcznie lub przy pomocy skomplikowanych, kosztownych i trudnych do zainstalowania dedykowanych urządzeń i czujników działających w sposób tradycyjny, wykorzystujących komunikacje kablową. IoT oznacza dla nich zwiększenie efektywności ale także zmniejszenie kosztów, ponieważ dzięki kompleksowemu monitoringowi w czasie rzeczywistym zmniejsza się ryzyko awarii.
Jakie są zalety integracji systemu ERP z Internetem Rzeczy?
Największe zalety integracji ERP i IoT to wspomniane wcześniej lepsze i szybsze decyzje biznesowe wynikające z dodatkowych źródeł informacji oraz aktualności danych. Z każdym rokiem Internet of Things jest wzbogacany o miliardy nowych, inteligentnych urządzeń i czujników. Jednocześnie większość z nich może komunikować się bezprzewodowo, dzięki czemu ich instalacja i późniejsze wykorzystanie są tańsze i łatwiejsze.
Integracja z nimi pozwala na zwiększenie nie tylko ilości danych, ale także podniesienie ich jakości. Co więcej, dzięki temu, że zasilają one systemy ERP w czasie rzeczywistym dają zawsze aktualny obraz sytuacji i pozwalają na bardzo szybkie reagowanie, kiedy kluczowe parametry ulegają zmianom. To oznacza, że reaktywny sposób funkcjonowania biznesu zmienia się na proaktywny, w którym działania korygujące są podejmowane, zanim wystąpią poważne problemy. Dzięki dużym ilościom danych historycznych a także informacjom spływającym w czasie rzeczywistym łatwiejsze jest także wykrywanie trendów i prognozowanie zdarzeń.
Ostatecznie wszystko sprowadza się do lepszego zarządzania zasobami i zwiększonej efektywności operacyjnej. Dzięki urządzeniom i czujnikom IoT można stale monitorować cały łańcuch dostaw – posiadane przez firmę a nawet jej partnerów zasoby, materiały i maszyny. Kiedy pojawiają się anomalie, zwiększa się ryzyko awarii system informuje o tym umożliwiając podjęcie zawczasu działań naprawczych. Wzrost efektywności operacyjnej to przede wszystkim rezultat automatyzacji. Znaczna część danych może być wprowadzana do systemu bez konieczności wykonywania tej pracy manualnie, co nie tylko przyspiesza procesy, ale także eliminuje błędy.
W jaki sposób można zintegrować system ERP z IoT?
Integracja IoT z systemami ERP wymaga przede wszystkim odpowiedniej architektury oprogramowania ERP, która umożliwi wykorzystywanie różnorodnych technologii i źródeł danych dostępnych w różnych formatach. System musi być na tyle elastyczny, żeby pozwalał na współpracę z wieloma urządzeniami i czujnikami. Musi jednocześnie być na tyle wydajny i skalowalny, żeby był w stanie obsłużyć lawinowy przyrost ilości nowych danych. W tym kontekście dobrze, żeby umożliwiał wykorzystanie chmury obliczeniowej – to naturalne środowisko big data.
Biorąc pod uwagę skalę IoT, system ERP powinien być także otwarty na wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Duża ilość źródeł danych i samych danych musi być przetwarzana maszynowo. Rola człowieka sprowadza się do wypełniania funkcji operatora i nadzoru działania inteligentnych automatów.
Jeśli system ERP spełnia te wymagania, integracja z IoT jest o wiele tańsza, łatwiejsza i szybsza. O możliwościach i wyzwaniach związanych z integracją systemów ERP a także maksymalizowaniu zysków na przykładzie projektu w Tru-Flex napisaliśmy w opublikowanym na naszym blogu artykule Jak migrować, integrować system ERP i maksymalizować zyski.
Bezpieczeństwo systemów IoT w ERP
Czy istnieją jakieś wady integracji oprogramowania ERP z IoT? Jakie są kluczowe problemy związane z taką integracją? Oczywiście pewnym wyzwaniem będzie zawsze zarządzanie ogromnymi ilościami informacji. Niemniej zagadnieniem, które wysuwa się w tym kontekście na pierwszy plan jest kwestia bezpieczeństwa systemów i danych. Cyber bezpieczeństwo stało się w ostatnich miesiącach jednym z biznesowych priorytetów. Postępująca digitalizacja i praca zdalna zwiększyły powierzchnię potencjalnego ataku, co nie umknęło uwadze przestępców.
IoT to stosunkowo niedojrzała technologia. Zwłaszcza w porównaniu do ERP. Co więcej, tradycyjnie urządzenia i czujniki IoT nie były i nadal – przynajmniej większość – nie są tworzone z myślą o zapewnieniu bezpieczeństwa. Nieliczne posiadają zaawansowane mechanizmy ochrony, które odpowiadałyby poziomowi bezpieczeństwa typowemu dla programów ERP. Integracja może więc otworzyć hackerom drogę dostępu do systemu. Niemniej wiele zależy od architektury i mechanizmów bezpieczeństwa wbudowanych w sam system ERP. Jeśli są one odpowiednie, to nawet integracja z IoT, nie musi powodować istotnego wzrostu ryzyka.
Wiele zależy także od samych użytkowników. Jeśli regularnie zmieniają hasła w urządzeniach, mają pełną świadomość sposobu, w jaki działają aplikacje IoT, wykorzystują dodatkowe zabezpieczenia – z całego dostępnego na rynku arsenału cybersecurity – nie muszą obawiać się IoT. Korzyści płynące z jego wykorzystania znacznie przekraczają ryzyko.
Źródło: www.mindbox.pl
Najnowsze wiadomości
Customer-specific AI: dlaczego w 2026 roku to ona przesądza o realnym wpływie AI na biznes
W 2026 roku sztuczna inteligencja przestaje być ciekawostką technologiczną, a zaczyna być rozliczana z realnego wpływu na biznes. Organizacje oczekują dziś decyzji, którym można zaufać, procesów działających przewidywalnie oraz doświadczeń klientów, które są spójne w skali. W tym kontekście coraz większe znaczenie zyskuje customer-specific AI - podejście, w którym inteligencja jest osadzona w danych, procesach i regułach konkretnej firmy, a nie oparta na generycznych, uśrednionych modelach.
PROMAG S.A. rozpoczyna wdrożenie systemu ERP IFS Cloud we współpracy z L-Systems
PROMAG S.A., lider w obszarze intralogistyki, rozpoczął wdrożenie systemu ERP IFS Cloud, który ma wesprzeć dalszy rozwój firmy oraz integrację kluczowych procesów biznesowych. Projekt realizowany jest we współpracy z firmą L-Systems i obejmuje m.in. obszary finansów, produkcji, logistyki, projektów oraz serwisu, odpowiadając na rosnącą skalę i złożoność realizowanych przedsięwzięć.
SkyAlyne stawia na IFS dla utrzymania floty RCAF
SkyAlyne, główny wykonawca programu Future Aircrew Training (FAcT), wybrał IFS Cloud for Aviation Maintenance jako cyfrową platformę do obsługi technicznej lotnictwa i zarządzania majątkiem. Wdrożenie ma zapewnić wgląd w czasie rzeczywistym w utrzymanie floty, zasoby i zgodność, ograniczyć przestoje oraz zwiększyć dostępność samolotów szkoleniowych RCAF w skali całego kraju. To ważny krok w modernizacji kanadyjskiego systemu szkolenia załóg lotniczych.
Wykorzystanie AI w firmach rośnie, ale wolniej, niż oczekiwano. Towarzyszy temu sporo rozczarowań
Wykorzystanie sztucznej inteligencji w firmach rośnie, ale tempo realnych wdrożeń pozostaje znacznie wolniejsze od wcześniejszych oczekiwań rynku. Dane pokazują, że z rozwiązań AI korzysta dziś wciąż niewiele przedsiębiorstw, a menedżerowie coraz częściej wskazują na bariery regulacyjne, koszty oraz brak powtarzalnych efektów biznesowych. W praktyce technologia jest testowana głównie w wybranych obszarach, a kluczowe decyzje nadal pozostają po stronie człowieka. Również w firmach, które wdrożyły AI, nierzadko towarzyszą temu rozczarowania.
Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością
Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.
Najnowsze artykuły
5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP
Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i spadkiem zaufania do systemu? Najczęściej decyduje nie technologia, lecz to, jak organizacja prowadzi zmianę: czy liderzy biorą odpowiedzialność za decyzje czy tempo jest dopasowane do zdolności absorpcji oraz czy ludzie dostają klarowność ról i realne kompetencje. Do tego dochodzi pytanie: co po go-live - stabilizacja czy chaos w firmie? Poniżej znajdziesz 5 pułapek, które najczęściej wykolejają transformację i praktyczne sposoby, jak im zapobiec.
SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP
Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób działania organizacji na lata — a często także jej zdolność do skalowania, adaptacji i realnej transformacji cyfrowej. SAP, Oracle i Microsoft oferują dziś rozwiązania, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, lecz w praktyce reprezentują zupełnie odmienne podejścia do chmury, AI i zarządzania zmianą. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończą się deklaracje, a zaczynają realne konsekwencje biznesowe wyboru ERP.
Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)
Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowadza się wyłącznie do wyboru systemu. Dla CFO kluczowe jest nie tylko „czy robimy pełną wymianę ERP”, lecz także jak policzyć ryzyko operacyjne po uruchomieniu, ocenić wpływ modelu chmurowego na koszty OPEX oraz utrzymać audytowalność i kontrolę wewnętrzną w nowym modelu działania firmy.
Agentic AI rewolucjonizuje HR i doświadczenia pracowników
Agentic AI zmienia HR: zamiast odpowiadać na pytania, samodzielnie realizuje zadania, koordynuje procesy i podejmuje decyzje zgodnie z polityką firmy. To przełom porównywalny z transformacją CRM – teraz dotyczy doświadczenia pracownika. Zyskują HR managerowie, CIO i CEO: mniej operacji, więcej strategii. W artykule wyjaśniamy, jak ta technologia redefiniuje rolę HR i daje organizacjom przewagę, której nie da się łatwo nadrobić.
Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej
Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój? W dobie nieciągłości biznesowej tradycyjne monolity ustępują miejsca elastycznej architekturze Composable ERP. To rewolucyjne podejście pozwala budować środowisko IT z niezależnych modułów (PBC) niczym z klocków, zapewniając zwinność nieosiągalną dla systemów z przeszłości. W tym raporcie odkryjesz, jak uniknąć pułapki długu technologicznego, poznasz strategie liderów rynku (od SAP po MACH Alliance) i wyciągniesz lekcje z kosztownych błędów gigantów takich jak Ulta Beauty. To Twój strategiczny przewodnik po transformacji z cyfrowego "betonu" w adaptacyjną "plastelinę".
Oferty Pracy
-
Młodszy konsultant programista Microsoft Dynamics 365 Business Central
-
Konsultant programista Microsoft Dynamics 365 Business Central
-
Konsultant Microsoft Dynamics 365
-
Konsultant Wdrożeniowy Symfonia – księgowość
-
Microsoft Fabric Engineer (MFE)
-
Data/Business Analyst (PBI/Fabric)
-
CRM consultant
-
Starszy architekt systemów rozproszonych
-
Inżynier Zastosowań AI
Przeczytaj Również
5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP
Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i s… / Czytaj więcej
SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP
Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób dział… / Czytaj więcej
Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)
Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowa… / Czytaj więcej
Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej
Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój… / Czytaj więcej
Menedżer cyfrowej transformacji 2026: lider, który łączy AI, ERP i ludzi
Zbliżając się do końca 2025 roku widać wyraźnie, że w 2026 menedżer cyfrowej transformacji nie będz… / Czytaj więcej
Jaki system ERP wybrać dla firmy handlowo-dystrybucyjnej?
Dla firmy handlowo-dystrybucyjnej najlepszy system ERP to taki, który wiernie odzwierciedla jej spo… / Czytaj więcej

