Systemy w pigułce

Katgoria: ERP / Utworzono: 18 marzec 2007

Systemy w pigułce

Informatyka w branży chemicznej i farmaceutycznej to nie tylko systemy ERP czy CRM. To także, a może przede wszystkim, systemy wspomagające i nadzorujące produkcję oraz zapewniające wysoką jakość wyrobów

REKLAMA

Informatyka branżowa – to nowy dział miesięcznika MSI. W założeniu mają to być artykuły przedstawiające ogólny stan informatyzacji branży, podstawowe trendy oraz głównych graczy na tym rynku. Wskutek stosunkowo niedużej powierzchni (którą możemy poświęcić temu tematowi) oraz rozproszenia informacji (często niełatwo do nich dotrzeć) nie będzie to pełne kompendium wiedzy, mamy jednak nadzieję, że nawet tak fragmentaryczny przegląd przyda się naszym czytelnikom.

W tym numerze wzięliśmy pod lupę branże chemiczną i farmaceutyczną. Spróbujemy w syntetyczny sposób, niemal w pigułce, przedstawić ich problemy, wymagania i przeznaczone dla nich systemy IT.

Branże chemiczna i farmaceutyczna mają wiele wspólnego. Na dobrą sprawę branża farmaceutyczna jest specyficzną podbranżą chemicznej (choć niekiedy ocierającą się o przetwórstwo spożywcze), a podstawowa różnica polega na o wiele większych wymaganiach dotyczących jakości. Jakie są konsekwencje zaniedbań w tej dziedzinie, świadczą niedawne problemy jeleniogórskiej Jelfy.

Systemy w branży

Podstawowe z punktu widzenia produkcji systemy dla tych branż można podzielić na kilka grup. Będą to systemy: monitoringu parametrów środowiska produkcyjnego, wizualizacji produkcji, zarządzania produkcją wsadową (recepturową), zarządzania produkcją dyskretną oraz systemy istniejące w każdej firmie, czyli: ERP, CRM, systemy bilansowania mediów produkcyjnych i energii elektrycznej (utrzymania ruchu), zarządzania przeglądami okresowymi i parkiem maszynowym (utrzymania ruchu), a także wszelkie systemy logistyczne i dystrybucyjne.

Przedsiębiorstwo z branży chemicznej lub farmaceutycznej niewiele odbiega od innych firm produkcyjnych, z wyjątkiem obszarów związanych ze specyficzną produkcją ciągłą oraz zdecydowanie wyższymi wymaganiami jakościowymi.

Systemy monitoringu parametrów środowiska produkcyjnego pomagają w ciągłym kontrolowaniu odpowiednich parametrów powietrza w halach produkcyjnych, czyli ciśnienia atmosferycznego, temperatury, wilgotności. Aby wartości tych parametrów utrzymywać na odpowiednim poziomie, trzeba śledzić wszystkie drzwi i bramy, systemy klimatyzacji i nawiewu czystego powietrza. Aby spełniać normy GMP (Dobrej Praktyki Wytwarzania), firmy muszą prowadzić ciągły dozór i archiwizację tych parametrów w trakcie produkcji (do późniejszych analiz i wglądu).

Systemy wizualizacji produkcji odpowiadają za bezpośredni dozór nad wykonywaniem produkcji. W ich skład wchodzą m.in. stacje operatorskie, które mają za zadanie komunikację z liniami produkcyjnymi, archiwizację parametrów produkcji, analizę alarmów.

Firmy branży chemicznej i farmaceutycznej można podzielić na dwie grupy: prowadzące produkcję wsadową oraz produkcję procesową ciągłą. Pierwszy model jest charakterystyczny dla produkcji w branżach wytwarzających różnego rodzaju przedmioty. Natomiast w przypadku ciągłego procesu cykl produkcji opisywany jest skomplikowanymi równaniami matematycznymi.

Systemy zarządzania produkcją wsadową (recepturową) są nadrzędne, pomagają w zarządzaniu produkcją cieczy (płynów i syropów). Odpowiadają za zarządzanie recepturami produkcyjnymi, ich prawidłowym realizowaniem, tworzą genealogię produktu – historię powstania każdej partii produkcyjnej (wsadu). Zarządzają też bezpieczeństwem, czyli dostępem odpowiednich osób do systemu sterowania procesem produkcji, planowaniem, zmianą receptur. Dostarczają podsumowane informacje produkcyjne dla systemów finansowo-księgowych. Odpowiadają na pytania, ile surowców zużyto, ile wyprodukowano, jakie były koszty, jakie parametry jakościowe.

Podstawowym specjalizowanym systemy automatyki przemysłowej stosowanym w przedsiębiorstwach o produkcji procesowej jest zazwyczaj SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition – Sterowanie Nadrzędne i Akwizycja Danych). Programy tego typu realizują funkcje sterowania bezpośredniego oraz nadrzędnego, alarmowania i rejestracji zdarzeń na podstawie zebranych danych procesowych, które są odpowiednio przetworzone i wizualizowane. Są też odpowiedzialne za archiwizację danych, sporządzanie wykresów trendów oraz generowanie raportów. Przykładem takiego kompleksowego systemu mogą być rozwiązania Intellution Plant Intelligence. Istotą tych rozwiązań jest przekształcanie możliwie dużej liczby danych z procesów produkcyjnych w odpowiednio przygotowane informacje biznesowe dla warstwy zarządzania. Szybka rejestracja i analiza danych w skali ogólnozakładowej może stać się bazą wiedzy o produkcji dla systemów MRP / ERP.

Wśród systemów do sterowania przemysłowego SCADA można wymienić: iFIX (firmy Intellution), GENESIS32 (Iconics), Cimplicity (Wonderware), Axeda DRM (Axeda, dawniej WIZCON firmy eMation), ASIX (Askom z Gliwic), FactoryLink (Tecnomatix Technologies), RSView32 (Rockwell Software), Lookout (National Instruments) oraz SIMATIC WinCC (Windows Control Center) firmy Siemens – system przeznaczony do wizualizacji i sterowania procesami przemysłowymi, stosowany we wszystkich gałęziach przemysłu. System ten stanowi jeden z podstawowych komponentów lansowanej przez producenta koncepcji całkowicie zintegrowanej automatyki (Totally Integrated Automation – TIA) i stanowi narzędzie do pełnej integracji sterowników obiektowych z systemami zarządzania produkcją.

Systemy zarządzania produkcją dyskretną budowane są np. w halach pakowania – odpowiadają za rozdział zleceń produkcyjnych wytworzenia gotowego opakowania. Zapewniają śledzenie produkcji, umożliwiając lepsze zarządzanie – dają w

iedzę o wąskich gardłach i miejscach powstawania braków. Umożliwiają objęcie produkcji z wielu hal i linii produkcyjnych jako całość w jednym systemie, raportują do systemów finansowo-księgowych kluczowe parametry produkcji.

Bardzo ważną sprawą dla branży jest utrzymanie ruchu. Wszelkie przestoje w produkcji mogą skutkować poważnymi konsekwencjami, takimi jak zniszczenie wsadu, konieczność mycia instalacji wytwórczych i przesyłowych. Do takich systemów wspomagających inżyniera ruchu należą systemy bilansowania mediów produkcyjnych i energii elektrycznej, które wiążą zarządzanie wytwarzaniem i dystrybucją wewnątrz zakładu mediów takich, jak para wodna o odpowiednich parametrach, ciepło, woda zwykła, woda o odpowiednich parametrach chemicznych, energia elektryczna.

Umożliwiają lepsze planowanie działania systemów produkcji mediów (kotłownie, generatory, systemy wytwarzania wody zmiękczonej itp.) dzięki dokładnym informacjom o faktycznym zapotrzebowaniu przez poszczególne hale produkcji leków. Z kolei systemy zarządzania przeglądami okresowymi i parkiem maszynowym pomagają w zarządzaniu pracą kadry utrzymania ruchu. Prowadzą ewidencję urządzeń produkcyjnych, części zamiennych, historii ich przeglądów i awarii. Umożliwiają planowanie działań prewencyjnych zapewniających optymalne wykorzystanie parku maszynowego.

Rosnąca na rynku konkurencja związana z konsolidacją a także wymagające prawo powodują, że przedsiębiorstwa farmaceutyczne stoją przed koniecznością wdrożenia rozwiązań IT. Tylko w ten sposób będą mogły spełnić oczekiwania ustawodawców, usprawnić produkcję i przyspieszyć wprowadzanie produktów na rynek. W bieżącym roku firmy z tego sektora są zobowiązane do przeprowadzenia procesu walidacji. Oznacza to, że muszą dokonać potwierdzenia i udokumentowania zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania, że procedury, procesy, urządzenia, czynności i systemy prowadzą do zaplanowanych wyników, określonych w specyfikacjach funkcjonalnych, projektowych oraz wymagań użytkownika.

Firmy farmaceutyczne powinny zatem zwrócić szczególną uwagę na dostosowanie systemu IT do wymagań rynku farmaceutycznego i jego specyfiki. System informatyczny powinien się cechować zdolnością adaptacji do procesów zachodzących w firmie. Ważną kwestią jest kompleksowość rozwiązania obejmującego każdy element działania firmy. Należy również zwrócić uwagę na wartość systemu mierzoną konkretnymi wskaźnikami: koszt wdrożenia i utrzymania, czas wdrożenia i stopa zwrotu z inwestycji.

Robert Duszka, menedżer ds. sektora farmaceutycznego QAD Polska

Systemy wspomagania zarządzania

Do nadzorowania i skupiania wszystkich informacji służą systemy wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwem – ERP. Są to zbiornice danych generujące zarówno zadania dla produkcji, logistyki i dystrybucji na poziomie ogólnym, jak i raporty związane m.in. z kadrami i płacami oraz wspierające kierownictwo firmy w odpowiednim kształtowaniu polityki firmy.

Praktycznie każdy dostawca systemu ERP na polskim rynku może pochwalić się wdrożeniami w branżach chemicznej i farmaceutycznej. Jedni dostarczają systemy skrojone na potrzeby największych firm (np. SAP, IFS, QAD), inni mniejszych (np. BPSC).

W zakładach branży chemicznej często wykorzystywany jest SAP. Stosują go takie firmy, jak: Anwil Włocławek, Polifarb Cieszyn-Wrocław, Stilon Gorzów, Zakłady Chemiczne Zachem, Elfa Polska, Henkel Ecolab, Henkel Polska, L’Oreal Polska, Zakłady Azotowe „Kędzierzyn”, Zakłady Chemiczne „Police”, Zakłady Chemiczne „Rokita”. Z kolei IFS Applications znalazł zastosowanie w ANI Holdings, Gdańskich Zakładach Nawozów Fosforowych „Fosfory”, Fabryce Farb i Lakierów Śnieżka, Nobiles Kujawskiej Fabryce Farb i Lakierów, Janikowskich Zakładach Sodowych Janikosoda, Zakładach Azotowych w Tarnowie- Mościcach. System QAD stosują firmy z branży farmaceutycznej: Alza, Biovail, Sanfarm, Genzyme, Cephalon, Polfa.

Z mniejszych systemów można np. wymienić oprogramowanie Softlab (Softlab SQL, ERP) stosowane m.in. przez firmy takie, jak: Estee Lauder Polska, Laboratorium Kosmetyczne Joanna, Natur Produkt Zdrovit, Polbita, Lumene Polska, Solvay Pharma, Solvay Pharmaceuticals GmbH Polska, Lek Polska, Ratiopharm Polska.

System21 (producent Geac, obecnie Infor) działa w: Eurofoam Polska (producent pianki poliuretanowej ze Zgierza), Vita Polymers Poland (producent pianki poliuretanowej z Brzegu Dolnego) oraz u producenta tworzyw sztucznych z Malborka.

Ponieważ w prezentowanych branżach systemy ERP nie wystarczają do zapewnienia odpowiedniej jakości produkcji, wspierają je wszelkie firmy audytorskie i konsultingowe, które – dysponując własnymi narzędziami – wdrażają Systemy Zarządzania Jakością (m.in. GMP, GHP, GLP, HACCP, ISO, TQM).

Przedsiębiorstwa działające w obu branżach muszą uzyskać odpowiednie certyfikaty świadczące o ciągłym doskonaleniu procesów biznesowych, gwarantujące wysoką jakość produktu.

To nie koniec listy systemów, które znajdują (lub powinny znaleźć) zastosowanie w przedsiębiorstwach branży chemicznej i farmaceutycznej. Trzeba pamiętać o zarządzaniu ryzykiem oraz zarządzaniu zmianami w celu utrzymania wysokich wymagań zwłaszcza w branży farmaceutycznej. Istotnym wyzwaniem stojącym przed sektorem farmaceutycznym jest walidacja, czyli udokumentowanie, że system informatyczny, sprzęt komputerowy i infrastruktura sieciowa nie generują błędów czy przekłamań. Odpowiednie rozporządzenie Ministra Zdrowia, nakazujące przeprowadzenie tego procesu, weszło w życie na początku 2005 r. Walidacja ma na celu potwierdzenie i udokumentowanie zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), że procedury, procesy, urządzenia, czynności i systemy prowadzą do zaplanowanych wyników określonych w specyfi kacjach: funkcjonalnych, projektowych oraz wymagań użytkownika. Jeżeli system IT nie zostanie poddany walidacji, to w myśl przepisów nie jest wiarygodnym źródłem informacji. Nie wiadomo bowiem, czy np. jest w stanie sprawnie zarządzać procesem produkcyjnym. Wprawdzie może być dalej używany, ale równolegle musi być zastosowany standardowy system zapewnienia jakości. W praktyce oznacza to konieczność prowadzenia papierowej dokumentacji procedur, instrukcji, rejestrów sprzedaży czy zakupów.

Źródło: www.msipolska.pl

Autor: Tomasz Kurzacz, MSI Polska

Najnowsze wiadomości

Customer-specific AI: dlaczego w 2026 roku to ona przesądza o realnym wpływie AI na biznes

W 2026 roku sztuczna inteligencja przestaje być ciekawostką technologiczną, a zaczyna być rozliczana z realnego wpływu na biznes. Organizacje oczekują dziś decyzji, którym można zaufać, procesów działających przewidywalnie oraz doświadczeń klientów, które są spójne w skali. W tym kontekście coraz większe znaczenie zyskuje customer-specific AI - podejście, w którym inteligencja jest osadzona w danych, procesach i regułach konkretnej firmy, a nie oparta na generycznych, uśrednionych modelach.

Czytaj całość

PROMAG S.A. rozpoczyna wdrożenie systemu ERP IFS Cloud we współpracy z L-Systems

PROMAG S.A., lider w obszarze intralogistyki, rozpoczął wdrożenie systemu ERP IFS Cloud, który ma wesprzeć dalszy rozwój firmy oraz integrację kluczowych procesów biznesowych. Projekt realizowany jest we współpracy z firmą L-Systems i obejmuje m.in. obszary finansów, produkcji, logistyki, projektów oraz serwisu, odpowiadając na rosnącą skalę i złożoność realizowanych przedsięwzięć.

Czytaj całość

SkyAlyne stawia na IFS dla utrzymania floty RCAF

SkyAlyne, główny wykonawca programu Future Aircrew Training (FAcT), wybrał IFS Cloud for Aviation Maintenance jako cyfrową platformę do obsługi technicznej lotnictwa i zarządzania majątkiem. Wdrożenie ma zapewnić wgląd w czasie rzeczywistym w utrzymanie floty, zasoby i zgodność, ograniczyć przestoje oraz zwiększyć dostępność samolotów szkoleniowych RCAF w skali całego kraju. To ważny krok w modernizacji kanadyjskiego systemu szkolenia załóg lotniczych.

Czytaj całość

Wykorzystanie AI w firmach rośnie, ale wolniej, niż oczekiwano. Towarzyszy temu sporo rozczarowań

Wykorzystanie sztucznej inteligencji w firmach rośnie, ale tempo realnych wdrożeń pozostaje znacznie wolniejsze od wcześniejszych oczekiwań rynku. Dane pokazują, że z rozwiązań AI korzysta dziś wciąż niewiele przedsiębiorstw, a menedżerowie coraz częściej wskazują na bariery regulacyjne, koszty oraz brak powtarzalnych efektów biznesowych. W praktyce technologia jest testowana głównie w wybranych obszarach, a kluczowe decyzje nadal pozostają po stronie człowieka. Również w firmach, które wdrożyły AI, nierzadko towarzyszą temu rozczarowania.

Czytaj całość

Europejski przemysł cyfryzuje się zbyt wolno – ERP, chmura i AI stają się koniecznością

Europejski przemysł średniej wielkości wie, że cyfryzacja jest koniecznością, ale wciąż nie nadąża za tempem zmian. Ponad 60% firm ocenia swoje postępy w transformacji cyfrowej jako zbyt wolne, mimo rosnącej presji konkurencyjnej, regulacyjnej i kosztowej. Raport Forterro pokazuje wyraźną lukę między świadomością potrzeby inwestycji w chmurę, ERP i AI a realną zdolnością do ich wdrożenia – ograniczaną przez braki kompetencyjne, budżety i gotowość organizacyjną.

Czytaj całość

RAPORT ERP

Katalog rozwiązań IT

Katalog firm

Najnowsze artykuły

5 pułapek zarządzania zmianą, które mogą wykoleić transformację cyfrową i wdrożenie ERP

Dlaczego jedne wdrożenia ERP dowożą korzyści, a inne kończą się frustracją, obejściami w Excelu i spadkiem zaufania do systemu? Najczęściej decyduje nie technologia, lecz to, jak organizacja prowadzi zmianę: czy liderzy biorą odpowiedzialność za decyzje czy tempo jest dopasowane do zdolności absorpcji oraz czy ludzie dostają klarowność ról i realne kompetencje. Do tego dochodzi pytanie: co po go-live - stabilizacja czy chaos w firmie? Poniżej znajdziesz 5 pułapek, które najczęściej wykolejają transformację i praktyczne sposoby, jak im zapobiec.

Czytaj całość

SAP vs Oracle vs Microsoft: jak naprawdę wygląda chmura i sztuczna inteligencja w ERP

Wybór systemu ERP w erze chmury i sztucznej inteligencji to decyzja, która determinuje sposób działania organizacji na lata — a często także jej zdolność do skalowania, adaptacji i realnej transformacji cyfrowej. SAP, Oracle i Microsoft oferują dziś rozwiązania, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, lecz w praktyce reprezentują zupełnie odmienne podejścia do chmury, AI i zarządzania zmianą. Ten artykuł pokazuje, gdzie kończą się deklaracje, a zaczynają realne konsekwencje biznesowe wyboru ERP.

Czytaj całość

Transformacja cyfrowa z perspektywy CFO: 5 rzeczy, które przesądzają o sukcesie (albo o kosztownej porażce)

Transformacja cyfrowa w finansach często zaczyna się od pytania o ERP, ale w praktyce rzadko sprowadza się wyłącznie do wyboru systemu. Dla CFO kluczowe jest nie tylko „czy robimy pełną wymianę ERP”, lecz także jak policzyć ryzyko operacyjne po uruchomieniu, ocenić wpływ modelu chmurowego na koszty OPEX oraz utrzymać audytowalność i kontrolę wewnętrzną w nowym modelu działania firmy.

Czytaj całość

Agentic AI rewolucjonizuje HR i doświadczenia pracowników

Agentic AI zmienia HR: zamiast odpowiadać na pytania, samodzielnie realizuje zadania, koordynuje procesy i podejmuje decyzje zgodnie z polityką firmy. To przełom porównywalny z transformacją CRM – teraz dotyczy doświadczenia pracownika. Zyskują HR managerowie, CIO i CEO: mniej operacji, więcej strategii. W artykule wyjaśniamy, jak ta technologia redefiniuje rolę HR i daje organizacjom przewagę, której nie da się łatwo nadrobić.

Czytaj całość

Composable ERP: Przewodnik po nowoczesnej architekturze biznesowej

Czy Twój system ERP nadąża za tempem zmian rynkowych, czy stał się cyfrową kotwicą hamującą rozwój? W dobie nieciągłości biznesowej tradycyjne monolity ustępują miejsca elastycznej architekturze Composable ERP. To rewolucyjne podejście pozwala budować środowisko IT z niezależnych modułów (PBC) niczym z klocków, zapewniając zwinność nieosiągalną dla systemów z przeszłości. W tym raporcie odkryjesz, jak uniknąć pułapki długu technologicznego, poznasz strategie liderów rynku (od SAP po MACH Alliance) i wyciągniesz lekcje z kosztownych błędów gigantów takich jak Ulta Beauty. To Twój strategiczny przewodnik po transformacji z cyfrowego "betonu" w adaptacyjną "plastelinę".

Czytaj całość